Fenolijn Roomburgerpark

Beste Parkvrienden, we starten een nieuwe serie: fenolijn Roomburgerpark. Hierin kunt melding maken van planten, dieren of vogels die u gezien heeft in het park. Waarnemingen van anderen vindt u via deze link.

Hoe meldt u waarnemingen?

Stuur een mail naar naar roomburgerpark@outlook.com, liefst met foto, filmpje of geluidsopname. Vertel in uw melding wat we zien/horen en van wanneer de waarneming dateert (maand of seizoen).

P.S. Eerder konden deze meldingen worden gedaan per formulier. Deze was echter ontdekt door bots die deze gebruikten voor reclame-uitingen.

Hockeyvelden bedreigen de egels in het Roomburgerpark

Onderstaande brief stuurden Helias Udo de Haas en Rinny Kooi medio juni 2019 naar de Leidse fracties.

De brief

Egels zijn een van de leukste soorten dieren die we in de stad kunnen tegen komen. Het is ook een soort die in de Nederlandse Wet Natuurbescherming is opgenomen als beschermde diersoort.
We zien af en toe ook een egel in de wijk. Hun thuisbasis is met name het Roomburgerpark. Vandaar uit gaan ze de wijk in, en lopen wel een kilometer per nacht; in de voortplantingstijd kunnen mannetjes op zoek naar een vrouwtje wel een tocht van 3 km maken.
We zien egels vooral ook vaak als ze zijn doodgereden. Uit onderzoek van de Zoogdiervereniging blijkt dat dat steeds minder vaak het geval is. In de jaren 90 werden er 100 dode egels per 100 km verkeersweg gevonden, in 2009 waren dat er nog maar 48 per 100 km; daarbij werden steeds dezelfde trajecten gelopen. Dat lijkt op een gunstige ontwikkeling, maar het betekent juist dat er steeds minder egels rondlopen.
Egels eten vooral slakken, regenwormen, vlinders, rupsen en duizendpoten. Maar ze eten ook fruit, aas, eieren en kleine reptielen zoals kikkers en padden. Ze horen bij de insecteneters, maar in de praktijk zijn het dus in feite kleine roofdieren. Ze houden een winterslaap in een met bladeren bekleed hol, bij voorbeeld in een composthoop. En ook maken ze een nest dat verborgen is in een hoop takken of tussen de bladeren. Daarin komen er gemiddeld vier jongen.
Wat zouden de gevolgen zijn van nieuwe hockeyvelden in Roomburgerpark? Minder gras en meer plastic betekent dat er minder voedsel voor de egels beschikbaar zal zijn. Het verdere park zal met alle verbeterplannen zonder twijfel meer worden aangeharkt dan nu het geval is. En dat betekent minder plaats voor egels om hun nesten te maken, en minder plaatsen om veilig te overwinteren
Ons pleidooi is dan ook: behoud het park in zijn huidige vorm als thuisbasis voor de egel!

Helias A. Udo de Haes, bioloog
Rinny E. Kooi, bioloog

Eikenprocessierupsen in het Roomburgerpark

Auteur / maker : Rinny Kooi

In de houtwal langs de kanaalweg staan enkele eiken. Die bomen zijn geïnfecteerd met de eikenprocessierups. De bomen staan op een aantal meters afstand van het voetpad. Er snel langslopen kan maar het is niet verstandig de honden daar los te laten.

Het park is een goede omgeving om de rupsen niet te bestrijden. We moeten hopen dat na een aantal jaren deze rupsenplaag afneemt. Dergelijke processen met organismen die ons land binnen komen gebeuren vaker.

Dat afnemen kan gebeuren doordat er belagers verschijnen. Een optie is de toename van vogels, b.v. koolmezen. Maar vaak verschijnen na verloop van tijd ook speciale, heel soort specifieke sluipwespen, op het toneel die degelijke rupsen aanvallen.

Sluipwespen zijn totaal andere wespen dan die welke op jam, stroop en andere lekkernijen afkomen. Sluipwespen kunnen eieren leggen in dergelijke rupsen. Uit die eieren komen kleine larven die het binnenste van de rups opreten. Kort voordat de rups gaat verpoppen komen de larven naar buiten en verpoppen. Zo’n rups sterft. Uiteindelijk komen daar weer sluipwespen uit die de volgende generatie rupsen aanvallen.

Doordat de eiken in het park niet dichtbij huizen staan, en de rupsen in die bomen daardoor minder overlast geven, is het park een goede locatie waar dergelijke wespjes zich zouden kunnen ontwikkelen. Laten we hopen dat dat ook gebeurt.

Eikenprocessierups.jpg

Grote Ratelaar

Auteur / maker : Rinny Kooi

De Grote ratelaar, Rhinanthus angustifolius is in het Roomburgerpark te zien. Het is bijzonder dat hij hier wordt aangetroffen.

Hij groeit langs de oever van de sloot langs de Van Vollenhovekade, dichtbij de flat. Het is een eenjarige half parasiet uit de bremraapfamilie (Orobanchaceae). De plant heeft groene bladeren die belangrijk zij voor de fotosynthese. Als half parasiet is hij voor de opname van voedselproducten uit de bodem afhankelijk van grassen. Het is heel belangrijk dat zijn grassige omgeving niet veranderd. Immers ook de zaden van deze plant moeten in een goede omgeving (als hier is) kunnen kiemen en uitgroeien tot nieuw planten.

De grote ratelaar komt van nature voor in vochtige, matig voedselrijke graslanden. De soort heeft erg geleden onder de intensivering van de landbouw. Tegenwoordig komt men de grote ratelaar weer meer tegen.

Opvallend is dat op plaatsen waar deze ratelaar groeit vaak na verloop ook orchideeën verschijnen, nl. de rietorchis, Dactylorhiza majalis. Dat gebeurt hopelijk ook hier!

Ratelaar.jpg

Brandnetels en berenklauw in het Roomburgerpark

Auteur / maker : Rinny E. Kooi

Eén van de bezoekers van deze site laat zich enigszins laatdunkend uit over de wat hem betreft te veel voorkomende brandnetels en berenklauw in het Roomburgerpark. Hij heeft gelijk dat deze gedijen op een stikstofhoudende bodem. Hij vergeet dat ze ook voorkomen op minder stikstofhoudende grond. Dat een bodem voedselrijk is (d.w.z. stikstofhoudend) kan veel oorzaken hebben. Er is stikstofneerslag uit de lucht maar ook de uitwerpselen van bv. honden en katten dragen er aan bij. Eigenlijk is de bodem van onze wijk met het vele (vooral particulier) groen overal te voedselrijk.

We zijn er in het algemeen snel bij om ‘onkruid’ weg te halen, zoals dus ook de brandnetel en berenklauw. De reuze berenklauw is een gevaarlijke plant en moet worden verwijderd, de inlandse niet. In onze tuinen worden deze planten bijna niet aangetroffen. Maar uitgerekend in delen van het Roomburgerpark horen ze echt thuis. Als er in of in de nabijheid van onze wijk deze planten niet zouden groeien zouden er veel minder vlinders zijn. De rupsen van vlinders als landkaartje, dagpauwoog, gehakkelde aurelia, atalanta en de kleine vos eten alleen maar brandnetels. Ik zie deze vlinders in onze wijk rondvliegen. Ook de inlandse berenklauw is een voedselbron voor rupsen.

Biodiversiteit heeft niet uitsluitend te maken met het aanwezig zijn van bepaalde planten in het Roomburgerpark. Met Helias Udo de Haes heb ik dat uitvoerig geschreven aan de raadsleden. Biodiversiteit is het samenspel van groen en alle levende organismen. Als we nu al gaan beginnen met het weghalen van de bereklauw en de brandnetel, waar sommigen zich aan ergeren, is dat precies de manier om de biodiversiteit in het park af te breken. Dan doen we precies wat het in de Raad aangenomen amendement wil uitsluiten.

Brandnetel.jpg