Groen op medisch advies

Drie van de vier Nederlanders vinden dat artsen ‘natuur’ mogen voorschrijven als is aangetoond dat dit helpt bepaalde klachten te bestrijden. Dat blijkt uit onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van IVN Natuureducatie. IVN wijst erop dat Schotse artsen sinds 2018 van de zorgverzekeraars ‘een bezoek aan de natuur’ mogen voorschrijven. Huisartsen beschikken over een lijst met heilzame activiteiten – zoals strandjutten en vogels spotten – die ze hun patiënten kunnen meegeven.

(lees verder via https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/nieuwsartikel/arts-zou-natuur-mogen-voorschrijven.htm).

(bron: nieuwsbrief De groene stad, https://mailchi.mp/degroenestad/nieuwsbrief-the-green-city-eu-309793?e=7464cb630f)

Siebrand van der Ploeg

LNV wil meer groen in de stad

Ook in politiek Den Haag is het besef doorgedrongen dat meer groen in de steden noodzakelijk is. Naar aanleiding van de motie ‘Groen in de stad’ van Tweede Kamerlid Arne Weverling (VVD) heeft Minister Schouten (LNV) de Tweede Kamer voorstellen gestuurd voor meer natuur in steden. Haar boodschap is ons uit het hart gegrepen.

‘Het vergroenen van het stedelijk gebied levert een belangrijke bijdrage aan verschillende maatschappelijke en ruimtelijke opgaven die in de stad samen komen. Natuur in de stad brengt voordelen met zich mee op ecologisch, sociaal en economisch gebied. Het vermindert de gevolgen van klimaatverandering voor stedelingen, zoals wateroverlast en hittestress … Daarnaast gaan mensen in een groene omgeving eerder naar buiten, krijgen meer beweging en komen elkaar vaker tegen. Op die manier draagt het bij aan een betere gezondheid, meer sociale cohesie en een groter welzijn […].Mijn inzet richt zich op kennisontwikkeling, het verbinden van sleutelspelers, het stimuleren van koplopers en het verbinden van natuur met andere stedelijke opgaven (zoals klimaatadaptatie, leefbaarheid en woningbouw).’

(lees  de hele brief via https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2019/09/05/kamerbrief-over-groen-in-de-stad)

Siebrand van der Ploeg

Hockeyvelden bedreigen de egels in het Roomburgerpark

Onderstaande brief stuurden Helias Udo de Haas en Rinny Kooi medio juni 2019 naar de Leidse fracties.

De brief

Egels zijn een van de leukste soorten dieren die we in de stad kunnen tegen komen. Het is ook een soort die in de Nederlandse Wet Natuurbescherming is opgenomen als beschermde diersoort.
We zien af en toe ook een egel in de wijk. Hun thuisbasis is met name het Roomburgerpark. Vandaar uit gaan ze de wijk in, en lopen wel een kilometer per nacht; in de voortplantingstijd kunnen mannetjes op zoek naar een vrouwtje wel een tocht van 3 km maken.
We zien egels vooral ook vaak als ze zijn doodgereden. Uit onderzoek van de Zoogdiervereniging blijkt dat dat steeds minder vaak het geval is. In de jaren 90 werden er 100 dode egels per 100 km verkeersweg gevonden, in 2009 waren dat er nog maar 48 per 100 km; daarbij werden steeds dezelfde trajecten gelopen. Dat lijkt op een gunstige ontwikkeling, maar het betekent juist dat er steeds minder egels rondlopen.
Egels eten vooral slakken, regenwormen, vlinders, rupsen en duizendpoten. Maar ze eten ook fruit, aas, eieren en kleine reptielen zoals kikkers en padden. Ze horen bij de insecteneters, maar in de praktijk zijn het dus in feite kleine roofdieren. Ze houden een winterslaap in een met bladeren bekleed hol, bij voorbeeld in een composthoop. En ook maken ze een nest dat verborgen is in een hoop takken of tussen de bladeren. Daarin komen er gemiddeld vier jongen.
Wat zouden de gevolgen zijn van nieuwe hockeyvelden in Roomburgerpark? Minder gras en meer plastic betekent dat er minder voedsel voor de egels beschikbaar zal zijn. Het verdere park zal met alle verbeterplannen zonder twijfel meer worden aangeharkt dan nu het geval is. En dat betekent minder plaats voor egels om hun nesten te maken, en minder plaatsen om veilig te overwinteren
Ons pleidooi is dan ook: behoud het park in zijn huidige vorm als thuisbasis voor de egel!

Helias A. Udo de Haes, bioloog
Rinny E. Kooi, bioloog

Eikenprocessierupsen in het Roomburgerpark

In de houtwal langs de kanaalweg staan enkele eiken. Die bomen zijn geïnfecteerd met de eikenprocessierups. De bomen staan op een aantal meters afstand van het voetpad. Er snel langslopen kan maar het is niet verstandig de honden daar los te laten.

Het park is een goede omgeving om de rupsen niet te bestrijden. We moeten hopen dat na een aantal jaren deze rupsenplaag afneemt. Dergelijke processen met organismen die ons land binnen komen gebeuren vaker.

Dat afnemen kan gebeuren doordat er belagers verschijnen. Een optie is de toename van vogels, b.v. koolmezen. Maar vaak verschijnen na verloop van tijd ook speciale, heel soort specifieke sluipwespen, op het toneel die degelijke rupsen aanvallen.

Sluipwespen zijn totaal andere wespen dan die welke op jam, stroop en andere lekkernijen afkomen. Sluipwespen kunnen eieren leggen in dergelijke rupsen. Uit die eieren komen kleine larven die het binnenste van de rups opreten. Kort voordat de rups gaat verpoppen komen de larven naar buiten en verpoppen. Zo’n rups sterft. Uiteindelijk komen daar weer sluipwespen uit die de volgende generatie rupsen aanvallen.

Doordat de eiken in het park niet dichtbij huizen staan, en de rupsen in die bomen daardoor minder overlast geven, is het park een goede locatie waar dergelijke wespjes zich zouden kunnen ontwikkelen. Laten we hopen dat dat ook gebeurt.

Rinny E. Kooi, bioloog

Brandnetels en berenklauw in het Roomburgerpark

Eén van de bezoekers van deze site laat zich enigszins laatdunkend uit over de wat hem betreft te veel voorkomende brandnetels en berenklauw in het Roomburgerpark. Hij heeft gelijk dat deze gedijen op een stikstofhoudende bodem. Hij vergeet dat ze ook voorkomen op minder stikstofhoudende grond. Dat een bodem voedselrijk is (d.w.z. stikstofhoudend) kan veel oorzaken hebben. Er is stikstofneerslag uit de lucht maar ook de uitwerpselen van bv. honden en katten dragen er aan bij. Eigenlijk is de bodem van onze wijk met het vele (vooral particulier) groen overal te voedselrijk.

We zijn er in het algemeen snel bij om ‘onkruid’ weg te halen, zoals dus ook de brandnetel en berenklauw. De reuze berenklauw is een gevaarlijke plant en moet worden verwijderd, de inlandse niet. In onze tuinen worden deze planten bijna niet aangetroffen. Maar uitgerekend in delen van het Roomburgerpark horen ze echt thuis. Als er in of in de nabijheid van onze wijk deze planten niet zouden groeien zouden er veel minder vlinders zijn. De rupsen van vlinders als landkaartje, dagpauwoog, gehakkelde aurelia, atalanta en de kleine vos eten alleen maar brandnetels. Ik zie deze vlinders in onze wijk rondvliegen. Ook de inlandse berenklauw is een voedselbron voor rupsen.

Biodiversiteit heeft niet uitsluitend te maken met het aanwezig zijn van bepaalde planten in het Roomburgerpark. Met Helias Udo de Haes heb ik dat uitvoerig geschreven aan de raadsleden. Biodiversiteit is het samenspel van groen en alle levende organismen. Als we nu al gaan beginnen met het weghalen van de bereklauw en de brandnetel, waar sommigen zich aan ergeren, is dat precies de manier om de biodiversiteit in het park af te breken. Dan doen we precies wat het in de Raad aangenomen amendement wil uitsluiten.

Rinny E. Kooi, bioloog

Brief aan Groen Links

Hieronder een brief die buurtbewoner Dick Bruinsma stuurde naar de fractievoorzitter van Groen Links. Hij doet dit naar aanleiding van de eerder gepubliceerde antwoorden van Groen Links over het Roomburgerpark in de Stemwijzer Professorenwijk-Oost uit 2018. Wilt u een bijdrage leveren aan een groen en toegankelijk park? Stuur een mail naar roomburgerpark@outlook.nl

De brief

Geachte heer North,

Als buurtbewoner van de Professorenwijk volg ik de plannen voor uitbreiding van de sportterreinen bij het Roomburgerpark. Een uitbreiding die gevolgen heeft voor het huidige Roomburgpark, en dientengevolge zeer omstreden is. Ik begrijp dat dit onderwerp op 20 juni aanstaande opnieuw op de agenda staat. In het licht daarvan zou ik u graag een aantal overwegingen willen meegeven.

Groen Links heeft haar standpunt ten aanzien van deze kwestie desgevraagd als volgt uiteengezet:

Er is nu een proces aan de gang waarbij juist wordt gekeken hoe allerlei functies beter kunnen worden ingepast. Hierbij zijn een autoluwe en groene inrichting, naast sport en sociale samenhang, belangrijke speerpunten. Dat gaat niet lukken wanneer er helemaal niets aan het park op de huidige plek mag veranderen. Creativiteit is nodig, juist om de wijk groen en leefbaar te houden. Het mogelijk verplaatsen van het verkeer en parkeerplaatsen naar de rand van de wijk (Kanaalweg) om juist meer groen te creëren spreekt ons bijvoorbeeld erg aan.

Bron: http://roomburgerpark.nl/roomburgerpark.nl/wat-vindt-de-politiek/

Deze omschrijving doet bij mij een aantal alarmbellen rinkelen. Ik loop het even zin voor zin met u door. De eerste is inleidend en zegt niet heel veel. In de tweede geeft u kort aan dat de gemeente voor een ingewikkelde keuze staat, al zie ik de toegevoegde waarde van sociale samenhang door sport in deze specifieke situatie niet voor me. Ten eerste omdat onze wijk niet bepaald een probleemwijk is waar een gebrek aan sociale samenhang voor problemen zorgt. Ten tweede omdat sport, blijkens een onderzoek nog steeds iets voor de elite is en dat waarschijnlijk ook zal blijven. Inzet van sport in clubverband is kort gezegd niet het middel om sociale samenhang in brede zin te versterken. (https://www.socialevraagstukken.nl/sport-is-nog-steeds-vooral-voor-de-elite/)

De derde zin vind ik erg kort door de bocht en bijna misleidend. Groen Links doet net alsof er geen oplossing mogelijk is zonder aantasting van het park. Terwijl er toch ook alternatieven zijn aangedragen waarin het park ongemoeid worden gelaten. Alternatieven die verder kijken dan de directe omgeving van de sportvelden. Waarbij gebruik van vrijkomende voetbalterreinen wordt genoemd, en waarbij de nieuw te bouwen Ijsbaan 250 meter wordt in plaats van 333 meter. Naar mijn mening dienen die alternatieven ook door uw partij serieus in overweging genomen te worden.

De vierde zin is een waarheid als een koe, die ook van toepassing is op de alternatieven die ik hierboven schetste. Die zijn immers ook creatief, houden de wijk leefbaar en groen. De laatste zin is koren op de molen van Gele Hesjes en proteststemmers die hun heil zoeken bij extreem rechts. Wat Groen Links hiermee namelijk doet is én tegen de buurtwensen in gaan door het park ingrijpend te veranderen, én de buurt parkeermogelijkheid te ontnemen, opdat in uw boekhouding voldaan kan worden aan de groene doelstelling. Dat lijkt mij geen verstandige weg voor uw partij.

Het wordt tijd om de Groene Grens te trekken, roepen we al jaren met zijn allen. Misschien is dit een mooie gelegenheid om dat nu eindelijk eens te doen.

Met vriendelijke groet,

Dick Bruinsma

Brief van wijkbioloog Rinny Kooi

In deze serie publiceren we de brief van onze wijkbioloog Rinny Kooi die zij 2 juni stuurde naar alle fractievoorzitters. Wilt u een bijdrage leveren aan een groen en toegankelijk park? Stuur een mail naar roomburgerpark@outlook.nl

Brief aan de fractievoorzitters

Aan de fractievoorzitters in de Gemeenteraad

Betreft: Roomburgerpark

Sinds ik in de Professoren en Burgemeesterswijk woon (dat is ca 33 jaar) houd ik mij al bezig met bescherming van groen en behoud van de biodiversiteit in de wijk en in de stad. Heel vaak heb ik naar de gemeente gereageerd als er ergens iets mis ging m.b.t. groen, waar dan ook in de stad.

Talloze keren ben ik in het geweer gekomen als er iets gebeurde wat leek op een aanslag op de kwaliteit van het groen in de woonomgeving. Me beperkend tot het Roomburgerpark: ik herinner me de volstrekt mislukte renovatie rond 1998 omdat er verkeerde en vervuilde grond werd aangebracht, ik herinner me de onverantwoorde snoei op plekken waar het juist niet moest. Verkeerde aanplant etc. Ik herinner me het gebrek aan onderhoud van groen, paden en waterpartij en de verwaarlozing van het gebied rondom de speeltuin. In veel gevallen deed ik een beroep op de gemeente, bracht mijn kennis in en kennelijk werd dat ook wel gewaardeerd.
Dat het uiteindelijk goed gekomen is, is te danken aan de aandacht van betrokken omwonenden en soms begrip vanuit de gemeente. Het Roomburgerpark ligt er nu goed bij, is een parel in de stad en vervult een belangrijke ecologische functie.

Ik ben ook wel vaak moedeloos geworden van het gebrek aan belangstelling van de kant van de gemeente. Ik klaagde over de intensieve snoei van struiken rond de hockeyvelden. Het argument was dat er teveel bladeren op de hockeyvelden waaiden. Als puntje bij paaltje kwam trok het sportbedrijf namens de hockeyvereniging dan aan het langste eind. Het groen zat vaak in de weg. De houtwal (ook wel houtsingel genoemd) tussen het hockey terrein en de Kanaalweg werd sindsdien steeds minder dicht. Ter hoogte van de tennisvelden (en het park) is dat nu overigens veel beter. Ook dit voorjaar is er afschuwelijk gesnoeid en gekapt in die houtwal. Een kapvergunning is niet aangevraagd. Ik ontdekte dat op 4 februari en schreef dadelijk een brief naar de gemeente. Ik kreeg 18 februari de reactie dat dit een maal per 10 ȧ 11 jaar gedaan wordt en dat na 3 maanden alles weer zou zijn hersteld. Er werd ontkend dat er bomen gekapt waren terwijl de resten daarvan goed te zien waren. Aan de stammen is nog te zien hoe hoog de bomen mogelijk zijn geweest. Ik nodigde de gemeente uit om te komen kijken maar ik wacht nog steeds op antwoord. Een voorbode dat het onderhoud over een tijdje wordt overgelaten aan het zgn. burgerinitiatief Nieuw Roomburg, dat alles wil verduurzamen, behalve vrees ik het groen.

Nu er sprake is van een nieuw hockeyveld in het park maak ik me grote zorgen. Maar er is volgens de plannen veel meer aan de hand, waarmee het werk van de afgelopen 25 jaar compleet wordt vernietigd.
De schade door de aanleg van een extra hockeyveld, het mogelijk verplaatsen van tennisbanen, de bouw van een grote centrale accommodatie en de aanleg van parkeerterreinen heeft tot gevolg dat alles op de schop gaat. Samen met Helias Udo de Haes heb ik het groen in het park in kaart gebracht. Ons rapport zou na de aanslag nog wel eens aangemerkt kunnen worden als een document van historische betekenis. Het wordt na een aantal jaren tevoorschijn gehaald; voor de een met de verzuchting: wat hebben ze nu allemaal in dat gebied uitgehaald en vernield en voor de ander: gelukkig dat we ons niet meer druk hoeven te maken om die fanatieke natuurhobbyisten, die de sporters steeds weer in de weg liepen.

Het unieke molenbiotoop met een hoge biodiversiteitswaarde gaat er met deze plannen aan op gezag van projectmedewerkers die volstrekt niet in de gaten hebben wat ze aan het doen zijn.
Maar een park is meer dan alleen gras, water, struiken en bomen en andere beplanting! Er zijn toch ook vogels, insecten, vleermuizen en andere dieren als muizen en egels die er slapen, eten en zich voortplanten? Zij maken deel uit van en bepalen de diversiteit van het Roomburgerpark. Als dat park eerst kaalgeslagen wordt – en dat gebeurt met deze plannen! – komt er kunststof, asfalt en steen voor in de plaats. Voor al het andere levende in de natuur zal er geen plaats meer zijn, definitief niet!

Het aantal vogels, insecten, vleermuizen en egels in ons land gaat de laatste jaren al achteruit. Het voornemen van het groenste Leidse college ooit zal daar een stevige bijdrage aan leveren. De illusie is dat al dat kwaad over is als er gecompenseerd wordt in het zelfde gebied. Maar wat wil en kan het college? Hooguit wat herplanten maar diversiteit laat zich niet of pas na heel veel jaren herstellen. En ja, lees ik: misschien een Tiny Forest bij de school, waar de kinderen doorheen kunnen lopen. Alsof dat een compensatie zou kunnen zijn voor al het verlorene! Niets van begrepen dus, College!

Als vrijwilliger heb ik mij op allerlei plaatsen in de stad bezig gehouden met het groen. In de eigen wijk maar de laatste jaren vooral ook met het Singelpark. Dat moest ook omdat Leiden laag scoort als gekeken wordt naar de hoeveelheid openbaar groen in de stad. Mij wordt als botanisch curator van het Singelpark wel eens gevraagd of dat project bedoeld als om verlies van groen elders te compenseren. Dat wordt nooit zo gezegd maar wie weet dat binnenkort dat met terugwerkende kracht door College of Gemeenteraad als argument in stelling wordt gebracht. Zoals er af en toe ook discussie ontstaat over de daadwerkelijke bedoeling van geveltuintjes.

Als de plannen doorgaan ervaar ik dat als een signaal dat ik jaren paarlen voor de zwijnen heb gegooid. Verspilde tijd want het gemeentebestuur is bezig in een klap een belangrijk groen stuk van de stad te verkwanselen. Ik weet nog niet welke conclusie ik daar dan aan moet verbinden.

Ik blijf nog een beetje hopen dat het onheil voorkomen wordt.

Met vriendelijke groet,

Rinny Kooi

als vrijwilliger Botanisch curator van het Singelpark

Idee van een betrokken buurtouder

Van een betrokken buurtouder die liever anoniem wil blijven kregen we onderstaand idee toegezonden. Wil je ook iets delen dat bijdraagt aan een groen en toegankelijk park mail dan roomburgerpark@outlook.com

Idee

Hallo Bert,

Via een van onze kinderen die gaat studeren, kregen wij informatie over studentensportverenigingen in Leiden. Zo kwam ik erachter dat er een Leidse Studenten Hockeyclub is (genaamd Thor) met een eigen hockeyveld bij de Einsteinweg. Op de website van Thor kun je zien dat zij daar alleen in de avond trainen. Ik vroeg mij dus af, of er niet een samenwerking mogelijk is met die club. Misschien kan het veld overdag gebruikt worden voor jeugdtrainingen van Roomburg?

Ik weet niet of dit een reeële optie is. Misschien is het veld overdag allang in gebruik bij anderen. Maar ik heb dit idee nog niet voorbij horen komen in alle discussies, dus ik geef het toch maar aan je door.

Zie: http://www.lshthor.nl/

Groeten,

Brief van een hockey-ouder

We starten met een nieuwe rubriek: “U bent aan het woord”. Hierin kunnen vrienden van het groene park een bijdrage zetten die zij willen delen met de andere bezoekers van deze site. Wilt u hier ook iets delen? Stuur uw bijdrage naar roomburgerpark@outlook.com. Onderstaande opvallende brief stuurde Sander van Opstal aan een aantal raadsleden.

Brief aan de raadsleden

Geachte raadsleden,

Binnenkort gaat u een standpunt innemen inzake de uitbreidingsplannen van hockeyclub Roomburg.

Als wijkbewoner (niet direct betrokken) doe ik een dringend appel op u om deze plannen niet goed te keuren. Ik sluit mij van harte aan bij de actie van wijkhuisarts Jeroen Birnie die strijdt voor het behoud van het toch al zo schaarse groen in de stad Leiden en onze wijk in het bijzonder. Daar waar de plannen van Roomburg een beperkt aantal mensen ten goede komt (het betreft uitbreiding van de bestaande velden) treft het grotendeels verdwijnen van het roomburg park alle inwoners van de stad. Daarnaast staan de verwachte kosten van het “ ombouwen” van het park en de velden (rond de 8 miljoen) in geen enkele verhouding tot de opbrengsten. Tenslotte is ook de noodzaak van uitbreiding discutabel. Er zijn in de directe omgeving van Roomburg verschillende andere hockeyclubs die prima als alternatief kunnen fungeren.

Laten we zuinig zijn op de Leidse stadsparken!

Voor de goede orde: ik draag Roomburg een warm hart toe (alledrie mijn kinderen hebben bij Roomburg gespeeld) maar vind dat het belang van alle inwoners van Leiden zwaarder weegt dan een uitbreiding van een sportvereniging waarvan slechts een klein deel van de bevolking profiteert.

Met vriendelijke groet,

Sander van Opstal